Trang chủ Tin tức đột quỵ Bài viết

Bị xây xẩm mặt mày khi đứng dậy có sao không? Cách phòng ngừa bệnh

Đăng tải lúc 00:00, 31-10-2023 | Cập nhật lúc 00:00, 01-07-2026

Cảm giác hoa mắt, chóng mặt, xây xẩm mặt mày khi đứng dậy là tình trạng khá phổ biến, thường kéo dài từ vài giây đến 1 - 2 phút và có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Vậy hiện tượng này là gì, có nguy hiểm không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây.

1. Dấu hiệu xây xẩm chóng mặt?

Bỗng nhiên bị xây xẩm mặt mày là tình trạng người bệnh cảm thấy hoa mắt, loạng choạng, tối sầm mặt. Cảm giác như đầu đang quay vòng tròn, bị say sóng và không thể giữ thăng bằng cơ thể được, dẫn đến bị ngã. Xây xẩm mặt mày có thể xuất hiện khi người bệnh đột ngột thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi hoặc từ ngồi sang đứng. Cũng có thể là do đi ra ngoài trời nắng, làm việc dưới nắng khá lâu. Tuy nhiên, hiện tượng này chỉ kéo dài từ vài giây đến vài phút.

dấu hiệu chóng mặt

Người bệnh cảm thấy hoa mắt chóng mặt là dấu hiệu xây xẩm mặt mày khi đứng dậy

Xem thêm: Xây xẩm mặt mày, chóng mặt nên uống gì & kiêng uống gì

2. Nguyên nhân gây xây xẩm mặt mày khi đứng dậy

Hiện tượng đột ngột đứng dậy và bị choáng thường xuất hiện trong chốc lát nhưng về lâu dài ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của mỗi người. Bởi đây là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm như sau

Bệnh thiếu máu

Người bị thiếu máu thường dễ đứng dậy chóng mặt, hoa mắt hoặc choáng váng do lượng hemoglobin giảm, làm giảm khả năng vận chuyển oxy lên não. Vì vậy, khi ngồi xuống đứng lên bị chóng mặt hoặc bị chóng mặt khi nằm xuống và ngồi dậy, đặc biệt nếu tình trạng xảy ra thường xuyên, người bệnh nên đi khám để xác định có thiếu máu hay không.

Không những vậy, lưu lượng máu giảm còn có thể gây thiếu oxy cung cấp cho não bộ, làm suy giảm chức năng hoạt động của hệ trung ương. Tất cả những nguyên nhân trên gây ra tình trạng chóng mặt, buồn nôn, xây xẩm mặt mày thậm chí dẫn đến đột quỵ thiếu máu cục bộ.

Đột quỵ thiếu máu cục bộ là tình trạng xảy ra khi có cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu hoặc mạch máu não bị chít hẹp gây cản trở quá trình lưu thông máu lên não. Tình trạng thiếu máu cục bộ ở não sẽ khiến các tế bào não chết hàng loạt do thiếu oxy và dưỡng chất. Nếu kéo dài sẽ gây hoại tử mô não, sau đó hiện tượng phù não có thể xuất hiện trong khoảng 2 đến 4 ngày tiếp theo.

Ước tính, chỉ cần dòng máu lên não ngưng chảy khoảng 10 giây thì tình trạng rối loạn chuyển hóa mô não đã bắt đầu xảy ra. Nếu rối loạn chuyển hóa mô não kéo dài vài phút sẽ khiến hàng triệu tế bào não bị chết. Do đó, đột quỵ do thiếu máu cục bộ là tình trạng cần được can thiệp càng sớm càng tốt.

Hạ huyết áp

Đứng dậy bị xây xẩm mặt mày có thể là biểu hiện của hạ huyết áp tư thế, xảy ra khi cơ thể thay đổi tư thế đột ngột khiến huyết áp giảm tạm thời. Tình trạng này thường đi kèm các triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn, thậm chí choáng váng hoặc ngất xỉu.

Nguyên nhân gây choáng, xây xẩm mặt mày khi đứng dậy có thể là do mất nước, thiếu máu, bệnh tim hoặc lão hoá. Về lâu về dài, nếu không kịp thời chữa trị có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông, là mầm giống của bệnh đột quỵ.

Đối với những người ở độ tuổi trung niên hoặc người già, hạ huyết áp còn có thể gây ngất xỉu, té ngã hoặc chấn thưởng. Tốt nhất lúc này, bệnh nhân nên hạn chế thay đổi động tác đột ngột, hãy thực hiện chúng một cách từ từ và chậm rãi.

Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình là một trong những bệnh lý gây nên tình trạng choáng váng, xây xẩm mặt mày mà nhiều người không để ý. Bệnh có những biểu hiện như chóng mặt, đau đầu, choáng váng, hoa mắt, và mất thăng bằng khi đột ngột đứng lên khi đang ngồi.

Rối loạn tiền đình xảy ra gây nên mất cân bằng về tư thế, từ đó dẫn đến bị choáng váng. Những người mắc các bệnh lý này thường có nguy cơ đột quỵ cao hơn nhiều so với người bình thường.

Thoái hoá đốt sống cổ

Ngồi sai tư thế trong thời gian dài cũng dễ bị thoái hoá đốt sống cổ. Lúc này, người bệnh sẽ có những cơn đau âm ỉ từ gáy đến đỉnh đầu hoặc từ cổ xuống bả vai. Ban đầu, mọi người sẽ cảm thấy choáng nhẹ khi đứng dậy, nhưng càng để lâu càng dễ bị tê bì chân tay, khó lưu thông máu.

Bệnh tim mạch

Tất cả những bệnh lý về tim đều có thể gây ra hiện tượng choáng váng, xây xẩm mặt mày khi đứng dậy. Bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình cung cấp oxy và lưu thông máu cho não bộ. Bệnh nhân còn có thể gặp các triệu chứng khác như ù tai, đổ nhiều mồ hôi hay đau đầu,...

Rối loạn hô hấp

Rối loạn hô hấp do bị hen suyễn, tắc nghẽn phổi hay phù phổi cũng có thể gây choáng váng, xây xẩm mặt mày khi đứng dậy. Nguyên nhân là bởi việc rối loạn hô hấp sẽ khiến hệ hô hấp hoạt động không tốt và cơ thể không được cung cấp đủ lượng oxy cần thiết.

Xem thêm: Xây xẩm mặt mày, tê yếu tay chân có phải là dấu hiệu của đột quỵ?

3. Bị chóng mặt khi nằm xuống và ngồi dậy có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp chỉ thoáng qua vài giây và không đáng lo. Tuy nhiên, nếu tình trạng đứng lên ngồi xuống bị chóng mặt xảy ra thường xuyên, kéo dài hơn vài phút, hoặc kèm theo các dấu hiệu như tê yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ, đau đầu dữ dội, đây có thể là cảnh báo sớm của đột quỵ và cần được thăm khám ngay.

bị chóng mặt có nguy hiểm không

Xây xẩm mặt mày khi đứng dậy thường xuất hiện trong chốc lát

4. Cách phòng ngừa xây xẩm mặt mày khi đứng lên, ngồi xuống

Xây xẩm mặt mày, choáng váng khi đứng dậy có thể do rất nhiều bệnh lý gây nên và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ nếu không phòng ngừa kịp thời. Dưới đây là những biện pháp giúp hạn chế tình trạng này như sau:

4.1 Thay đổi tư thế từ từ

Khi chuyển từ nằm sang ngồi, hoặc từ ngồi sang đứng, nên thực hiện chậm rãi, có thể dừng lại vài giây ở tư thế trung gian trước khi đứng hẳn lên để cơ thể kịp điều chỉnh huyết áp.

4.2 Điều chỉnh chế độ ăn uống

Người bệnh nên ưu tiên một chế độ ăn uống phong phú, đầy đủ và đa dạng nhiều loại thực phẩm. Đặc biệt, nên tăng cường, bổ sung thêm nhiều rau củ và trái cây trong bữa ăn hằng ngày.

Tuy nhiên, tùy vào tình trạng sức khoẻ của bản thân mà bạn có thể điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp hơn. Ví dụ, người bị máu nhiễm mỡ hay tăng huyết áp nên giảm mỡ, chất béo xấu và muối trong bữa ăn của mình. Đặc biệt, nên chú ý uống đủ nước cho cơ thể nhé.

4.3 Cân bằng chế độ sinh hoạt

Mọi người cần phải cân bằng được chế độ sinh hoạt hằng ngày của mình nhằm đảm bảo có thời gian làm việc điều độ. Những vẫn dành được thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn cho bản thân.

4.4 Tập thể dục đều đặn

Tập thể dục là một cách hiệu quả với nhiều lợi ích cho cơ thể con người. Thường xuyên tập luyện thể dục, thể thao sẽ giúp máu huyết được lưu thông. Từ đó, tăng cường sức khỏe thể chất và hệ miễn dịch của cơ thể, làm giảm nguy cơ bị choáng, xây xẩm mặt mày.

4.5 Sử dụng viên uống hỗ trợ tuần hoàn, lưu thông máu NattoEnzym

Với người hay bị chóng mặt khi đứng lên ngồi xuống do tuần hoàn máu kém, ngoài việc điều chỉnh lối sống, có thể cân nhắc thêm giải pháp hỗ trợ tuần hoàn từ bên trong để giảm nguy cơ tái phát lâu dài.

NattoEnzym (Dược Hậu Giang) là thực phẩm bảo vệ sức khỏe chứa enzyme Nattokinase chiết xuất từ đậu tương lên men truyền thống Nhật Bản, đạt chứng nhận JNKA (Japan Nattokinase Association). Nattokinase được nghiên cứu với các cơ chế hỗ trợ:

Hỗ trợ phân hủy fibrin, giảm nguy cơ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não, một trong những nguyên nhân gây choáng váng khi đổi tư thế.
Cải thiện lưu thông máu, hỗ trợ giảm tình trạng hoa mắt, chóng mặt do tuần hoàn kém.
Hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ đột quỵ và hỗ trợ phục hồi sức khỏe cho người từng bị tai biến.

Để đạt hiệu quả hỗ trợ tuần hoàn tốt nhất, nên dùng đúng liều và duy trì đều đặn: uống 1–2 viên/ngày, chia sáng 1 viên và tối 1–2 viên tùy dòng sản phẩm, uống trước bữa ăn 30 phút hoặc sau ăn 1 giờ.

viên uống hỗ trợ tuần hoàn NattoEnzym